Szybkie czytanie to zbiór technik pozwalających na zwiększenie tempa, w jakim czytamy – zwykle za szybkie czytanie uznaje się prędkość powyżej 400 słów za minutę. Prędkości osiągane przez mistrzów szybkiego czytania dochodzą nawet do 35 000 słów na minutę, co pozwala przeczytać przeciętnej długości książkę w kilkanaście minut. Jak to możliwe?
- Początki szybkiego czytania
- Szybkie czytanie a biologia – czyli co nas ogranicza
- Jak nauczyć się szybko czytać
- Fakty i mity dotyczące szybkiego czytania
- Podsumowanie
Początki szybkiego czytania
Jak wiele wynalazków, szybkie czytanie miało swój początek w wojsku. W czasie drugiej wojny światowej okazało się, że piloci samolotów wojskowych nie zawsze byli w stanie z daleka dostrzec i rozpoznać maszyny wroga. Jako że pomylenie samolotu wrogiego z przyjacielskim raczej nie jest wskazane, skonstruowano przyrząd zwany tachistoskopem. Przyrząd ten wyświetlał na ekranie migawki zdjęć samolotów sojuszniczych i wrogich. Na początku czas wyświetlania zdjęć był długi, ale potem zaczęto go skracać. Odkryto, że dzięki ćwiczeniom osoby biorące udział w szkoleniu były zdolne odróżnić bardzo niewielkie samoloty różnych krajów, gdy czas ich ekspozycji na ekranie wynosił zaledwie 0,002 sekundy!
Związek pomiędzy szkoleniem przy użyciu tachistoskopu a szybkim czytaniem wykryła Amerykanka Evelyn Wood. Do zbadania tego związku zainspirował ją fenomen jej profesora, Lowella Leesa z University of Utah. Pewnego razu Wood wręczyła mu pracę semestralną, oczekując że zostanie jej ona zwrócona w przeciągu kilki dni. Ku jej zaskoczeniu, profesor oddał ją już po 10 minutach! Po obliczeniu czasu, który był mu potrzebny na zapoznaniu się z pracą, okazało się, że czyta on ok. 2500 słów na minutę. Mimo to, dobrze zrozumiał temat pracy i był w stanie wskazać mocne i słabe strony wskazanych argumentów. Zaciekawiona tym zjawiskiem Wood, rozpoczęła nad nim badania, co wkrótce zaowocowało powstaniem Instytutu Dynamicznego Czytania, w którym każdy mógł nauczyć się, jak szybko czytać!
Szybkie czytanie a biologia – czyli co nas ogranicza
Ludzki mózg to wspaniały organ, którego możliwości jak dotąd nie byliśmy w stanie zbadać. Odkąd powstał, działa bez przerwy – kontroluje nasz oddech, bicie serca, każdy mały proces odbywający się w naszym organizmie. Pozwala nam się uczyć, analizować otoczenie, cieszyć się, spać… Wszystkie te działania zużywają niesamowitą ilość energii. Szacuje się, że przeciętny człowiek wykorzystuje – no właśnie, ile? Mit mówiący o tym, że wykorzystujemy zaledwie 10% naszego mózgu jest fałszywy – został niejednokrotnie obalony. Prawdziwe jest jednak stwierdzenie, że przeciętny człowiek wykorzystuje ok. 25% możliwości transferowych, jakie dają nasze neurony. Dlaczego tak się dzieje?
Oszczędność energii
Pierwszym i najważniejszym powodem oszczędność energii. Każdy organ zużywa energię, ale to właśnie mózg potrzebuje jej najbardziej. Jakkolwiek to zabrzmi, cały czas jesteśmy w pewnym sensie upośledzeni – dla naszego dobra. W czasach, kiedy nie mieliśmy stałego dostępu do jedzenia i wody, zbyt duże zużycie energii byłoby dla nas śmiertelne. Ewolucja wykształciła w nas optymalny stosunek zużywanej energii do możliwości poznawczych – na tyle, żebyśmy mogli upolować mamuta lub znaleźć jagody, ale jednocześnie nie umarli z przemęczenia analizując niekonieczne do przetrwania procesy, które przecież cały czas nas otaczają.
Czasy się zmieniły, ale ewolucja działa powoli. Jeśli chcemy wykorzystywać możliwości naszego mózgu w 100%, musimy włożyć w to dużo pracy. W ten sposób powstało szybkie czytanie i wiele innych technik rozwijających umysł – ludzie przestali myśleć o tym, jak przetrwać, a w zamian szukają sposobu na rozwijanie umiejętności przydatnych w obecnych czasach.
Prędkość czytania zależy od tego, czy uda się nam zmusić mózg do wysiłku. Możemy to osiągnąć wykorzystując odpowiednie techniki szybkiego czytania oraz systematycznie wykonując odpowiednie ćwiczenia.
Ograniczenia fizyczne
W tym przypadku chodzi głównie o możliwości, jakie dają nam nasze oczy. Prędkość, z jaką poruszają się gałki oczne, jest ograniczona. Skutkuje to powstaniem swego rodzaju szklanego sufitu – prędkości której nie przeskoczymy. Na szczęście, szacuje się, że wartość ta wynosi około 50 000 słów na minutę. Czytanie z taką prędkością nie ma już sensu w praktycznym tego słowa znaczeniu. No chyba, że bardzo lubisz książki.
Czy szybkie czytanie na pewno działa?
Najbardziej przekonującym dowodem na działanie szybkiego czytania są oficjalne wyniki zawodów – zarówno tych polskich jak i zagranicznych. Dla przykładu, w finale IV mistrzostw polski w szybkim czytaniu zwyciężyła Kamila Konert osiągając wynik 46 482 słów na minutę. Drugie miejsce zajęli kolejno Katarzyna Herba (29 940 słów na minutę) i Patryk Żmija (5 616 słów na minutę). Po konkursie wynik Kamili został zgłoszony do Księgi Rekordów Guinnessa.
Jak nauczyć się szybko czytać?
Szybkie czytanie jak każda inna umiejętność jest możliwa do opanowania poprzez systematyczną naukę i ćwiczenia. Nawet jeśli teraz prędkość z jaką czytasz to mniej niż 150 słów na minutę, możesz to bardzo szybko zmienić wykorzystując odpowiednie techniki i metody.
Nie ważne czy chcesz pozostać kompetentnym w swojej dziedzinie, nauczyć się czegoś nowego, a może tylko przyspieszyć przyswajanie nudnych lektur, umiejętność szybkiego czytania jest teraz na wagę złota. Dobrym sposobem jest skorzystanie z kursu szybkiego czytania, który poprowadzi Cię przez wszystkie etapy nauki.
Jak szybko czytać? Aby dowiedzieć się dzięki jakim metodom i przykładom można nauczyć się szybko czytać, oraz mieć pojęcie z czym będziesz miał do czynienia, zerknij poniżej! W dalszej części artykułu znajdziesz przykłady ćwiczeń pozwalających na szybkie podniesienie tempa, w jakim czytasz!
Szybkie czytanie ćwiczenia
Aby zrozumieć jak działają ćwiczenia na szybkie czytanie, przeczytaj opisy technik szybkiego czytania i wykonaj na próbę kilka z nich. Efekty powinieneś zobaczyć od razu!
Poszerzenie pola widzenia
Poszerzenie pola widzenia to podstawowa i najważniejsza rzecz, którą możemy zrobić w celu zwiększenia szybkości czytania. Wynika to głównie z liczby zatrzymań w każdej linijce tekstu, czyli pauzy, która następuje pomiędzy przejściem do kolejnego słowa. Przeciętny czytelnik na każdym słowie zatrzymuje się od 0,5 do 1,5 sekundy, co daje 5 do 15 sekund na linijkę. Jeśli uda się zmniejszyć ten czas, przyspieszymy prędkość czytania nawet kilkukrotnie! W jaki sposób można poszerzyć pole widzenia?
Grupowanie
Grupowanie wyrazów polega na zbieraniu kilku wyrazów w jeden ciąg i czytanie ich grupami.
Przykład zdania sformatowanego klasycznie: Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie. Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie. Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.
Przykład zdania pogrupowanego: Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie. Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie. Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.
Działa prawda? Grupując wyrazy w zbiory zmniejszasz ilość fiksacji (zatrzymań oka) w zdaniu. W pierwszy przypadku jest ich 31, a w drugim 10. To ponad 3 razy mniej. Zauważ z jaką prędkością potrafisz przeczytać drugie zdanie skupiając się tylko na grupach słów!
Piramida
Piramida to grupa ćwiczeń na poszerzenie pola widzenia, polegająca na ćwiczeniu sprawności Twoich oczu. Opiera się na założeniu, że im większy obszar tekstu możesz objąć wzrokiem, tym bardziej zmniejszy się liczba fiksacji. Ćwiczenie to jest niezwykle efektywne i daje efekty ułatwiając nie tylko szybkie czytanie, ale także pomaga Ci podczas codziennych czynności takich jak jazda samochodem! Jak wykonywać ćwiczenie? Patrz na linię znajdującą się na środku ekranu i próbuj odczytywać litery znajdujące się po jej obu stronach. Pamiętaj, aby nie poruszać oczami na boki!
Prawdopodobnie byłeś w stanie przeczytać litery na wszystkich poziomach patrząc tylko na linię pośrodku. Ten przykład jest wyjątkowo prosty, ale dobrze reprezentuje tę grupę ćwiczeń.
Kwadraty
Kwadraty to ćwiczenie mające na celu zwiększenia nie tylko pola widzenia ale i polepszenie koncentracji. Jest podobne do Piramidy, ale opiera się na założeniu, że do naszej świadomości docierają nawet te informacje, na których nie skupiamy się bezpośrednio. Jak wykonywać ćwiczenie? Patrz na kwadraty na środku ekranu, odczytuj pary liter. I pamiętaj – nie ruszaj oczami na boki!
To ćwiczenie jest bardzo ważne, i nawet jeśli wydaje się proste, nie należy go bagatelizować – w dłuższej perspektywie potrafi dać oszałamiające efekty.
Rozeznanie
Rozeznanie to ćwiczenie, które można wykonywać gdziekolwiek, mając pod ręką dowolny tekst. Polega na patrzeniu na środek strony i wyszukiwaniu informacji „kątem oka”! Najprostszym ćwiczeniem tego rodzaju jest otwarcie dowolnej książki na losowej stronie, po czym utrzymując wzrok na środku kartki, odczytanie strony. Proste? Wcale nie, ale już po kilku próbach oko zaczyna przyzwyczajać się do wysiłku.
Rozumienie tekstu przy szybkim czytaniu
Na samym początku należy zadać sobie pytanie czym jest dla nas rozumienie tekstu. Ten czynnik, w odróżnieniu np. od słów na minutę, ciężko „wyznaczyć” i wyliczyć. Jest to spowodowane jego subiektywnym charakterem – każdy z nas inaczej rozumie czytane teksty, inaczej je analizuje, i ma inne wymagania. Na rozumienie tekstu wpływa wiele czynników takich jak np. nasz zasób słownictwa. Im więcej słów znamy, tym łatwiej nam zrozumieć dany kawałek tekstu, a szybkie czytanie staje się łatwiejsze. Np. jeśli od dzieciństwa interesujesz się paleontologią, to tekst o paliwach kopalnych nie sprawi Ci kłopotu, natomiast dla informatyka będzie to czarna magia. On natomiast bez najmniejszego problemu rozszyfruje tekst o nowinkach w informatyce, a Ty będziesz zatrzymywał się na każdym słowie.
Czynniki zewnętrzne
Na zrozumienie tekstu wpływają także wszelkiego rodzaju czynniki zewnętrzne. Czynniki zewnętrzne to wszystko, co wpływa na nas i na nasze zachowanie i pochodzi z zewnątrz. Przykładowo, meteopaci będą mieli większe problemy ze zrozumieniem tekstu kiedy ciśnienie jest niskie, bo będzie im się chciało spać. Podobnie, jeśli Twój sąsiad lubuje się w remontach i nie rozstaje się z wiertarką, gwarantuję, że poziom zrozumienia spadnie do zera!
Czynniki zewnętrzne które wpływają na rozumienie:
- pogoda
- hałas
- światło
- jakość druku
- wielkość i kolor czcionki
Czynniki wewnętrzne
W odróżnieniu od czynników zewnętrznych, na które w większości przypadków nie mamy wpływu, czynniki wewnętrzne także odpowiadają za naszą zdolność do rozumienia tekstów i utrudniają lub ułatwiają szybkie czytanie. W przypadku szybkiego czytania te czynniki to mobilność uwagi, stabilność uwagi i pojemność uwagi.
Mobilność uwagi
Mobilność uwagi to umiejętność przechodzenia od jednego fragmentu tekstu do drugiego bez utraty rozumienia czytanej treści. Przy mobilności uwagi częstym przykładem jest sytuacja, w której podczas czytania tekstu napotykamy na fragment napisany w innym języku, inną czcionką, lub w innym stylu. Jeśli potrafimy płynnie „przeskakiwać” pomiędzy różnymi typami tekstów, a nasza mobilność uwagi jest dobra, przyda się to podczas czytania np. specjalistycznych opracowań lub raportów.
Stabilność uwagi
Stabilność uwagi to inaczej koncentracja. Jeśli czytając potrafimy się skupić na konkretnym tekście bez rozpraszania się, to znaczy że stabilność Twojej uwagi jest na wysokim poziomie!
Pojemność uwagi
Pojemność uwagi to inaczej pamięć krótkookresowa, czyli ta część pamięci która jest odpowiedzialna za przechowywanie kawałków informacji przez czas jaki jest potrzebny na jej zinterpretowanie.
Jak szybko czytać – koncentracja
Skoncentrowanie się na konkretnym zadaniu wymaga wysiłku. Przy nauce szybkiego czytania jest ona kluczowa, więc nawet jeśli ćwiczysz często i intensywnie, stosujesz odpowiednie techniki szybkiego czytania, ale nie skoncentrujesz się na danym zagadnieniu, efekty nie będą zadowalające. Mimo to istnieją dość proste sposoby na szybką i skuteczną poprawę koncentracji.
#1 – Odpocznij. Najważniejszym czynnikiem wpływającym na koncentrację jest zmęczenie, co zostało niejednokrotnie potwierdzone badaniami. Koncentracja wymaga energii, więc jeśli nie będziesz dobrze wypoczęty, nic z tego. Jeśli masz problemy z koncentracja, upewnij się, że śpisz wystarczająco długo (ale nie za długo!), i regularnie.
#2 – Przygotuj plan działania. Zawsze planuj to, co chcesz dzisiaj robić. Kiedy siadasz do nauki bez planu, możesz przyłapać się na traceniu czasu na czatach lub Facebooku. Aby tego uniknąć, przygotuj przejrzysty plan, czego i kiedy będziesz się uczył lub jakie ćwiczenia wykonywał.
#3 – Medytacja. Praktykowanie medytacji zdecydowanie poprawi naszą zdolność koncentracji. W rzeczywistości, kiedy próbujemy medytować, to sztuka koncentracji jest pierwszą rzeczą, którą musimy opanować.
#4 – Miejsce. Szybkie czytanie wymaga skupienia, więc wybierz miejsce, w którym będziesz potrafił się skoncentrować. Oczywiście niektóre miejsca są lepsze od innych. Biblioteki szkolne, świetlice studyjne i pomieszczenia prywatne to najlepsze lokacje do skoncentrowania się. Ważne jest, aby miejsce które wybierzesz nie rozpraszało Twojej uwagi. Podczas nauki i ćwiczenia unikaj towarzystwa, które może Cię rozproszyć.
#5 – Dieta. Jeśli chcesz opanować sztukę koncentracji, opracuj złożoną i zbilansowaną dietę. Przejadanie się powoduje ogromne obciążenie dla organizmu i może powodować uczucie dyskomfortu i senność. Zdrowe i pełne witamin posiłki mogą za to pomóc zmaksymalizować zdolność koncentracji. Jak powiedział Thomas Jefferson, rzadko żałujemy, że jemy zbyt mało. Najprawdopodobniej okaże się, że aby zaspokoić swoje potrzeby energetyczne, potrzebujesz mniej jedzenia niż Ci się wydaje!
#6 – Ćwiczenia. Zdolność do koncentracji zależy w dużej mierze od naszego fizycznego samopoczucia. Jeśli jesteśmy zmęczeni, chorzy, i dotknięci licznymi drobnymi dolegliwościami, trudniej nam się będzie skoncentrować. Jeśli chcesz osiągnąć zamierzone efekty, musisz spróbować ułatwić sobie życie i nadać zdrowiu priorytet poprzez: – Dostarczenie odpowiedniej ilości snu – Zadbanie o sprawność fizyczną – Utrzymanie zdrowej wagi – Regularne ćwiczenia
#7 – Praktyka. Wiedz, że praktyka czyni mistrza. Koncentracja to umiejętność jak każda inna. Oczywiście im więcej ćwiczymy, tym łatwiej i mocniej będziemy się koncentrować. Koncentracja jest jak mięsień – im więcej ćwiczymy, tym silniejszy się staje. Jeśli dalej masz problemy z koncentracją, użyj zatyczek do uszu. To bardzo pomaga. Jeśli nie uczysz się w nocy i / lub żyjesz w spokojnym miejscu i jesteś sam, zawsze pojawiają się odgłosy pochodzące od ludzi, zwierząt, maszyn itp. Zatyczki do uszu mogą być nieco niewygodne, więc nie używaj ich przez bardzo długi czas na raz (np. co godzinę rób sobie przerwę).
Fakty i mity dotyczące szybkiego czytania
Nad szybkim czytaniem narosło wiele mitów, które odstraszają ludzi chcących poszerzyć swoją wiedzę i szlifować umiejętności. Czy na któreś z nich powinniśmy zwrócić uwagę?
Mit # 1: Czytanie każdej litery w słowie = lepsze rozumienie tekstu
Niektórzy uważają, że dobrzy czytelnicy czytają każdą literę w danym słowie, aby zrozumieć treść tekstu. Poniższy artykuł jasno dowodzi, że mózg może łatwo dekodować i rozumieć treść tekstu bez czytania każdej litery z osobna. Czemu? Ponieważ nasz mózg jest nauczony wyszukiwania i rozumienia tego, co czytamy, a nie brania pod uwagę dokładnego rozmieszczenia liter w słowach. Zwracanie uwagi na każdą literę drastycznie zmniejsza prędkość czytania.
Mit # 2: Szybkie czytanie = Gorsze zrozumienie
Wielu czytelników uważa, że szybsze czytanie znacznie obniży ich zdolność do prawidłowego rozumienia tekstu. Prawda jest taka, że dobre zrozumienie zależy tylko od tego, czy potrafisz wyodrębnić i zachować informacje, które czytasz. Niektórzy czytają szybko i dobrze rozumieją tekst; inni czytają powoli i radzą sobie z tym gorzej. Badania naukowe udowadniają, że nauka szybkiego czytania poprawia także zdolność rozumienia tekstu!
Mit # 3: Wolne czytanie = Więcej przyjemności
Niektórzy czytelnicy uważają, że mogą bardziej cieszyć się tekstem, jeśli czytają go powoli. Wręcz przeciwnie! Szybkie czytanie, efektywnie i skutecznie, pozwala na oderwanie się od słów i utworzenia w wyobraźni czegoś w rodzaju filmu! Przeciętny czytelnik czyta 180-220 słów na minutę, po czym ponownie czyta do 67% analizowanego tekstu, aby poprawić jego rozumienie. Ponadto, nauka szybkiego czytania wcale nie wyklucza możliwości czytania z normalną prędkością. Wciąż możesz rozkoszować się swoją ulubioną książką i napawać się pięknymi opisami, po czym wrócić do szybkiego czytania tekstów, których analiza nie sprawia Ci przyjemności!
Fakt # 1: Można czytać powyżej 1000 słów na minutę
Tak! I to bez większego problemu. Jeśli zastanawiasz się jak szybko można czytać, wyniki osiągane na Mistrzostwach Polski w szybkim czytaniu były zbliżone do 30 000 słów na minutę. Osiągnięcie 1000 słów na minutę jest jak najbardziej osiągalne dla każdego!
Fakt # 2: Przeciętna osoba czyta w podobnym tempie jak ludzie żyjący 50 lat temu
To nie żart. Mimo, że w naszych czasach dostęp do informacji jest powszechny, a jej ilość podwaja się co 9 miesięcy, zdecydowana większość ludzi nie decyduje się na trening który pozwoli im ją przyswoić szybciej i dokładniej. Nie zwracają uwagi na szybkie czytanie. W skrócie – tracą czas!
Fakt # 3: Przeciętna osoba czyta 200 – 250 słów na minutę
W porównaniu do 30 000 jakie osiągają zawodnicy Mistrzostw Polski, a nawet do 1000, które jest w zasięgu każdego, wypada to naprawdę słabo. Jeśli uważasz, że czytasz szybciej, znajdź dowolną książkę i przetestuj swoją prędkość czytania – nastaw stoper na 60 sekund i zacznij czytać! Po skończonym ćwiczeniu zaznacz jaki kawałek przeczytałeś i policz słowa. Jeśli będzie to powyżej 250 – gratuluję, jesteś powyżej przeciętnej. Jeśli nie, nie załamuj się – jestem tutaj żeby Ci pomóc!
Fakt # 4: Przeciętny student spędza 4-5 godzin dziennie na czytaniu …
… w różnych okolicznościach. Może to być nauka, lektura obowiązkowa, a może po prostu instrukcja wykonania ćwiczenia. Badania wykazują że przeciętny student spędza dużą część dnia na czytaniu. Zakładając, że prędkość przyswajania wiedzy wynosi 250 słów na minutę, to nawet zwiększając ją dwukrotnie może zaoszczędzić nawet 2,5 – 3 godziny dziennie!
Podsumowanie
Szybkie czytanie to bardzo ciekawa i przydatna umiejętność, z pewnością wymaga jednak ćwiczeń. Wiesz już, jak szybko czytać, więc jeśli jesteś zdecydowany lub zdecydowana na nauczenie się tej umiejętności, masz dwie możliwości. Jedna z nich to wykupienie miejsca na stacjonarnym kursie . Ma to swoje plusy i minusy i działa dobrze, jeśli brakuje Ci samodyscypliny. Jeśli uważasz jednak, że poradzisz sobie z samodzielną nauką, rzuć okiem na nasz kurs szybkiego czytania. Nie jest on ani drogi ani skomplikowany – ale zawiera wszystkie informacje, które będą Ci potrzebne do osiągnięcia mistrzostwa w dziedzinie, jaką jest szybkie czytanie.
Powodzenia!